Matcha może być bezpieczna w ciąży, jeśli spożywana jest z umiarem. Zgodnie z zaleceniami ekspertów, maksymalne dzienne spożycie kofeiny w ciąży wynosi 200 mg. Porcja matchy (ok. 1 g proszku) dostarcza średnio 30–70 mg kofeiny, co oznacza, że 1–2 filiżanki dziennie to ilość uznawana za bezpieczną – o ile nie sięgasz równolegle po inne źródła kofeiny (np. kawę, colę, kakao).
Czy kofeina szkodzi w ciąży?
Kofeina przenika przez łożysko, a metabolizm tej substancji w ciąży wyraźnie zwalnia. Enzym CYP1A2, odpowiedzialny za rozkład kofeiny, jest nieaktywny u płodu, co oznacza, że kofeina może gromadzić się w jego organizmie. Obecność kofeiny wykazano w płynie owodniowym, krwi pępowinowej oraz osoczu noworodków. Może ona wpływać na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy dziecka, zwiększając ryzyko niższej masy urodzeniowej oraz opóźnionego wzrostu płodu.
Z tego względu kobietom w ciąży zaleca się ograniczenie dziennego spożycia kofeiny do 200 mg. Matcha może być łagodniejszą alternatywą dla kawy, ale warto kontrolować jej ilość i pić ją w sposób przemyślany.
Ile kofeiny zawiera matcha?
Matcha zawiera mniej kofeiny niż kawa – jedna filiżanka przygotowana z 1 g proszku dostarcza ok. 30–70 mg kofeiny, podczas gdy filiżanka kawy może zawierać nawet 120–150 mg. Badania pokazują, że umiarkowane spożycie kofeiny w ciąży (56–172 mg dziennie) nie wiąże się z trwałymi negatywnymi skutkami rozwojowymi u dzieci. Jednak przekraczanie zalecanej dawki może wpływać na rytm serca płodu i ciśnienie tętnicze.
Czy matcha wpływa na wchłanianie składników odżywczych?
Matcha zawiera katechiny – silne antyoksydanty, które mogą ograniczać wchłanianie żelaza niehemowego (np. z roślin) oraz kwasu foliowego. Oba składniki są kluczowe dla prawidłowego rozwoju płodu. Aby zminimalizować ten efekt:
- pij matchę między posiłkami, a nie w trakcie,
- nie łącz jej z produktami bogatymi w żelazo (np. szpinakiem, roślinami strączkowymi, czerwonym mięsem).
Kofeina a ciśnienie krwi w ciąży
Kofeina może podnosić ciśnienie krwi poprzez wpływ na układ hormonalny i nerwowy – m.in. przez blokowanie receptorów adenozyny, pobudzenie wydzielania adrenaliny oraz aktywację układu renina–angiotensyna–aldosteron. Przewlekłe spożywanie kofeiny może też wpływać negatywnie na funkcję naczyń krwionośnych i wrażliwość na insulinę. Badania wykazały, że wyższe spożycie kofeiny w ciąży może być związane z podwyższonym ciśnieniem skurczowym. Największe ryzyko zauważono w przypadku herbaty czarnej, która zawiera więcej kofeiny niż zielona herbata czy matcha. Choć wpływ matchy wydaje się łagodniejszy, kobiety z nadciśnieniem lub ryzykiem HDP powinny skonsultować jej spożycie z lekarzem.
Antyoksydanty w ciąży – co warto wiedzieć?
Polifenole – naturalne przeciwutleniacze obecne m.in. w matchy, kakao czy jagodach – wspierają odporność i zdrowie komórek. Jednak w trzecim trymestrze ciąży warto zachować umiar. Badania sugerują, że nadmierna ilość polifenoli może wpływać na poziom prostaglandyn – hormonów odpowiedzialnych za dojrzewanie szyjki macicy i rozpoczęcie porodu. U płodu prostaglandyny pomagają utrzymać otwarty przewód tętniczy (Botalla), który zapewnia prawidłowy przepływ krwi przed narodzinami.
Badania na zwierzętach (Zielinsky et al., 2021) wykazały, że nadmiar polifenoli – np. z kakao – może prowadzić do przedwczesnego zwężenia tego przewodu. Z kolei przeglądy naukowe (Poston et al., 2011; Costa et al., 2022) podkreślają, że zbyt duże dawki przeciwutleniaczy – zwłaszcza z suplementów – mogą zaburzać fizjologiczny przebieg porodu.
To nie znaczy, że należy unikać zdrowych produktów – ale warto zachować rozsądek i nie przesadzać z ilością, zwłaszcza w formie skoncentrowanej (np. suplementów).
Czy matcha ma korzyści w ciąży?
Zdecydowanie tak – zwłaszcza gdy pijesz ją z umiarem. Matcha zawiera L-teaninę, która działa uspokajająco, wspiera koncentrację i łagodzi napięcie. Dzięki zawartości antyoksydantów wspiera układ odpornościowy, a przy tym daje łagodny efekt pobudzenia – bez gwałtownych skoków energii jak w przypadku kawy.
Podsumowanie
Matcha może być bezpiecznym i wartościowym napojem w czasie ciąży, jeśli pijesz ją świadomie – najlepiej 1–2 filiżanki dziennie, między posiłkami. Warto wybierać produkty wysokiej jakości, najlepiej organiczne, i unikać łączenia matchy z innymi źródłami kofeiny. W trzecim trymestrze warto zachować ostrożność z produktami bardzo bogatymi w polifenole i unikać suplementów antyoksydacyjnych bez konsultacji z lekarzem.
