Czym różni się hojicha od matchy?

Hojicha i matcha pochodzą z tego samego krzewu herbacianego, ale dzieli je prawie wszystko dalej. Matcha to liście zacieniane przed zbiorem i zmielone na bardzo drobny pył, który rozprowadzasz w wodzie i wypijasz razem z zawiesiną. Hojicha to liście lub łodygi wyprażone w piecu. Hojicha może mieć również formę proszku podobnego do matcha, jednak głównie pije się ją jako liście zalewane wodą i odcedzane. Stąd różnica w kolorze i smaku: zielona i gęsta matcha, z nutą umami kontra brązowa, orzechowa i lekka hojicha.

Czym jest hojicha, a czym matcha?

Matcha powstaje z krzewów zacienianych 3-4 tygodnie przed zbiorem. Po zbiorze liść suszy się, oddziela od nerwów i żyłek, a resztę mieli na pył o konsystencji pudru. Tej herbaty się nie zaparza. Cały liść zostaje w czarce i wędruje do organizmu.

Hojicha jest herbatą prażoną. Liście albo łodygi trafiają na krótko do rozgrzanego pieca i zmieniają barwę z zielonej na kasztanową. Prażenie przebudowuje aromat i wprowadza nuty, których w zielonej herbacie nie ma. Choć hojicha może być mielona na proszek i wypijana podobnie jak matcha to najczęściej pije się tradycyjny napar, liście zostają w dzbanku. Szerzej opisaliśmy ją we wpisie hojicha: czym jest, jak smakuje i kiedy ją pić.

Jak różni się smak hojichy i matchy?

Najłatwiej wyczuć to obok siebie, w dwóch czarkach tego samego dnia. Matcha jest gęstsza w ustach i dłużej zostaje na języku.

Matcha w smaku:

• wyraźne umami, kojarzone ze słodkim, pełnym profilem,
• słodycz pojawiająca się po przełknięciu,
• nuta świeżych kwiatów i orzechów,
• lekka goryczka, mocniejsza przy zbyt gorącej wodzie,
• kremowa, aksamitna konsystencja.

Hojicha w smaku:

• prażony orzech i palony karmel,
• nuty kakao oraz drewna,
• brak goryczki nawet po dłuższym naparzaniu,
• napar cienki i przejrzysty,
• barwa od jasnobrązowej do miedzianej.

Hojicha zwykle łatwiej trafia do kogoś, kto nie lubi trawiastych nut. Matcha daje więcej głębi i dlatego wygrywa w latte, gdzie mleko przykrywa część aromatu.

Która ma więcej kofeiny?

Matcha ma tu przewagę wynikającą z samej formy. Pijesz cały liść, więc do czarki idzie wszystko, co w nim jest. Matcha zawiera 19-44 mg kofeiny na gram, co przy standardowej porcji 2 g daje 38-88 mg (Kochman i in., 2020). W hojichy najczęściej zaparzasz liście i wypijasz tylko to, co przeszło do wody. Liczby dla naparów bywają bardzo różne, zależnie od proporcji i czasu, więc nie podajemy jednej wartości. W przypadku hojicha w proszku brakuje jeszcze twardych danych naukowych. W praktyce hojicha wypada łagodniej i częściej ląduje w kubku wieczorem.

Jak przygotować jedną i drugą?

Matcha wymaga większej precyzji. Hojicha jest mniej czuła na zmianę temperatur.

Przygotowanie matchy w wersji lekkiej, czyli usucha:

1. przesiej 2 g matchy do czarki, żeby rozbić zbrylenia,
2. dolej około 10 ml wody o temperaturze pokojowej,
3. rozprowadź pastę chasenem do gładkości,
4. dolej 60-90 ml wody o temperaturze 80°C,
5. ubijaj ruchami w kształcie litery M przez 20-30 sekund.

Hojicha jest prostsza w obsłudze:

• przesiej 2 g matchy do czarki, żeby rozbić zbrylenia,
• dolej 50-100ml wody 
• możesz zalać wodą gorętszą niż przy matchy, prażony liść znosi to bez goryczki,
• ubijaj ruchami w kształcie litery M przez 20-30 sekund,
• podawaj bez cukru, prażony aromat sam daje wrażenie słodyczy.

Czy pochodzenie liścia zmienia coś w obu herbatach?

Zmienia, tylko w innym miejscu procesu. W matchy decydują region uprawy, długość cieniowania, termin zbioru i mielenie kamiennymi żarnami. Pierwszy zbiór daje herbatę delikatniejszą i słodszą od późniejszych.

W hojichy do tego dochodzi prażenie. Ten sam surowiec potraktowany krócej albo dłużej da dwa różne napary. Sam region na opakowaniu nie jest gwarancją niczego. Warto szukać informacji o zbiorze i o tym, czy marka podaje datę zmielenia lub prażenia.

Jak przechowywać hojichę i matchę?

Matcha ma większą powierzchnię kontaktu z powietrzem, więc traci aromat szybciej. Po otwarciu zachowuje świeżość 1-2 miesiące, najlepiej w lodówce, w szczelnej puszce. Hojicha jest cierpliwsza, bo prażenie usunęło z liścia część wilgoci i najbardziej lotnych związków. Obie trzymaj z dala od przypraw i kawy, bo liść chłonie zapachy z otoczenia.

Którą wybrać na początek?

To zależy od tego, czego szukasz w kubku:

• chcesz pobudzenia w pierwszej połowie dnia - matcha,
• szukasz herbaty na wieczór - hojicha,
• lubisz latte i mocny zielony smak - matcha,
• nie znosisz trawiastych nut - hojicha,
• nie masz jeszcze miotełki i czarki - zacznij od hojichy,
• chcesz codziennego rytuału przy ubijaniu - matcha.

Te dwie herbaty dobrze się uzupełniają w domowym zapasie. Matcha rano, hojicha po kolacji. Przy matchy pamiętaj o rozsądnej dawce, do 3 filiżanek dziennie.

Podsumowanie

Hojicha i matcha różnią się obróbką liścia, a nie gatunkiem rośliny. Matcha to zmielony, cieniowany liść pity w całości, o smaku umami i mierzalnej dawce kofeiny: 38-88 mg w porcji 2 g. Hojicha to napar z prażonych liści, orzechowy, bez goryczki, łagodniejszy wieczorem. Matcha potrzebuje chasenu, czarki i wody o temperaturze 80°C. Hojicha wystarczy dzbanek z sitkiem, choć można parzyć ją jak matchę jeśli mówimy o hojicha w proszku. Jakość w obu przypadkach zależy od pochodzenia surowca, terminu zbioru oraz sposobu obróbki, a nie od samej nazwy regionu na opakowaniu. Jeśli dopiero zaczynasz, wybierz mniejsze opakowanie każdej i porównaj je w tym samym dniu.